Sluipmoordenaar in het bloed

(column Paravisie 2001)


Mijn buurvrouw Afke houdt zich in het dagelijks leven bezig met het Friese cultuurgoed. Ze heeft een drukke baan, zodat we elkaar niet erg vaak spreken. Er is altijd een vriendelijke groet in het voorbijgaan, maar zo nu en dan zijn onze ontmoetingen uitgebreider. Ze is een mens van de inhoud en heeft een brede maatschappelijke visie, dus dat kletst lekker weg. Zo zaten we laatst met een mok (granen)koffie bij mij aan de eettafel uitgebreid de toestand van onze natie te bespreken. Het gesprek werd persoonlijker toen Afke me vertelde dat ze onlangs afscheid had moeten nemen van een oudtante. Het overlijden van deze vrouw had haar geraakt, maar ze was ook erg getroffen door de ziekte die haar tante had geveld. “Heb jij wel eens van ‘sepsis’ gehoord? ” vroeg Afke mij. Ik moest daarop ontkennend antwoorden. Groot was mijn verbazing, toen ze me vertelde, dat deze ziekte een groot aantal slachtoffers maakt, maar het ergste is dat in veel gevallen de medische wereld niet in staat is om de diagnose ‘sepsis’ te stellen.

Sepsis is een ziektebeeld, waarbij het lichaam op een extreme manier reageert op een infectie. De oorzaak kan zijn een bacterie, virus, parasiet of schimmel die het lichaam binnendringt door bijvoorbeeld een ongeval, een operatie, brandwonden, of een ziekte als longontsteking of kanker. Bij ernstige sepsis gaan organen van de patiënt slechter functioneren en kunnen bloedingen of stollingsproblemen ontstaan. Sepsis is een veel voorkomende ziekte met een hoge kans op overlijden (20 – 80 %). Wereldwijd vergt sepsis iedere dag ongeveer 1.400 levens. Dat is meer dan het aantal patiënten dat overlijdt aan borst- en longkanker tezamen. In Nederland overlijden naar schatting jaarlijks 3.500 mensen aan sepsis. Patiënten met sepsis zijn meestal erg ziek door andere oorzaken, maar de aanwezigheid van sepsis betekent een sterk toenemende kans om te overlijden. De kans om te overlijden is afhankelijk van leeftijd en conditie van de patiënt en van het stadium van de sepsis bij de diagnose. Sepsis zal waarschijnlijk vaker gaan voorkomen door de toenemende vergrijzing, veranderde operatietechnieken, toenemende bacteriële resistentie en een groter aantal patiënten bij wie de afweer wordt onderdrukt in verband met een behandeling. Ziekenhuispatiënten lopen het meeste gevaar op een infectie na een operatie of door het inzetten van een of meerdere infuuslijnen.

Ondanks de vele slachtoffers die sepsis eist, weet de medische wereld over het algemeen nog vrij weinig over deze aandoening. Een van de oorzaken is dat de diagnose niet tijdig wordt gesteld. Er kunnen zich vele symptomen voordoen, variërend van koorts en ontstekingen tot abnormale stolling en uitval van organen. Het is waarschijnlijk dat sepsis vaak wordt aangezien voor een ander ziektebeeld, zoals kanker, longontsteking of Aids. De beste behandeling bestaat uit het bestrijden van de infectie met behulp van antibiotica en het ondersteunen van falende organen met medicijnen en orgaanvervangende apparatuur. Maar ook na ontslag uit het ziekenhuis hebben veel sepsispatiënten nog zorg nodig. Voor veel patiënten daalt de kwaliteit van leven. Er is gebleken dat ongeveer een derde van de patiënten na een jaar nog steeds niet in staat is om te werken. Sepsis heeft dus financiële en persoonlijke gevolgen.

Onwillekeurig gaan bij Afke’s verhaal mijn gedachten terug naar een aantal jaren geleden, toen ik kort na mijn operatie en bestraling ernstig ziek werd. Ik herinner me als de dag van gister hoe ik doodziek, wezenloos en apathisch op de bank lag, en dacht: “Wat gebeurt er allemaal in mijn lichaam?” Het voelde anders als een normale griep. Een ding was me wel duidelijk: dat het niet al te best was wat er gebeurde. Ik consulteerde in die tijd, zo kort na de diagnose borstkanker, nog vier verschillende artsen. Ik heb bij geen van hen ook maar een spoor van alertheid bespeurd, toen ik ze vertelde over de zware griep die ik had gehad, en hoe dat mijn lichaam had toegetakeld. Ze boden me niets anders dan de dooddoener dat ik heel wat had meegemaakt, en dat ik iets zou kunnen hebben aan lotgenotencontact. Waarschijnlijk zal ik nooit precies weten wat er toen aan de hand is geweest, en of het misschien inderdaad een sepsisinfectie is geweest. Zeker is wel, dat ik lang (alternatief) bezig ben geweest om met name mijn nieren en lever weer in een acceptabele conditie te brengen.

Ik heb in de afgelopen jaren veel ervaringen gehad waardoor ik er tot in elke vezel van mijn lichaam van doordrongen ben dat ik, en ik alleen, verantwoordelijk ben voor mijn gezondheid. En over gezondheid, lieve lezers, kun je nooit genoeg weten.

Home