Imagine juni/juli/augustus 2007




Leer opnieuw in contact te komen met Grote Wijsheid

Steeds meer mensen worden geconfronteerd met kanker, hetzij bij zichzelf, hetzij bij een dierbare in de vrienden- of familiekring. Nagenoeg iedereen zal kanker ooit tegenkomen in zijn leven. De medische behandeling voor kankerpatiënten is zorgvuldig geregeld. Operatie, chemokuur of bestraling, na de diagnose komt het hele ziekenhuisprotocol in actie. De psychosociale begeleiding is echter een ander verhaal. Meteen na de diagnose en tijdens het gehele behandeltraject zit de patiënt in een trein die maar doordendert. Er is geen tijd in deze periode om na te denken over de emotionele gevolgen van de ziekte. Kanker verandert je leven voorgoed. De zorgeloosheid is verdwenen, en langzaam dringt het concept van de ziekte tot je door. Kanker is zoveel meer dan een tumor in je lijf. Pas na het afronden van de behandeling, en dit kan weken of zelfs maanden later zijn, komen de vragen en de angst voor het terugkomen van de ziekte of de dood. Veel mensen weten dan niet waar ze met hun vragen terecht kunnen.

Hierin lag voor Henk Trentelman een van de redenen tot het schrijven van het boek ‘Voor en na de diagnose’, dat hij enkele maanden geleden in eigen beheer uitgaf. Hij kreeg in 1996 de diagnose prostaatkanker, hetgeen resulteerde in verslagenheid, opstandigheid, onbegrip en berusting, gevolgd door een behoefte aan liefde, troost en een handreiking over hoe hij verder moest. In zijn boek is een grote hoeveelheid informatie bijeengebracht die belangrijk kan zijn voor mensen die met de akelige diagnose zijn geconfronteerd. Het boek kan mensen ondersteunen in het besef dat genezing een veel breder vlak bestrijkt dan de reguliere behandeling van kanker in de vorm van bestraling en chemotherapie. Het begrip ‘Zelfgenezing’ wordt uitvoerig beschreven, maar ook heeft Henk Trentelman de ziekte kanker geplaatst in het grote perspectief van de wereld waarin wij leven en die wij met elkaar zo gemaakt hebben.


Ontmoeting

Het verschijnen van het boek ‘Voor en na de diagnose’ bracht de drie mensen die verantwoordelijk zijn voor dit artikel, samen. In de eerste plaats de schrijver van het genoemde boek, Henk Trentelman, in de tweede plaats Foekje Meijer-Linstra, ook ervaringsdeskundige op het gebied van kanker, die als columniste jarenlang over haar leven na kanker schreef, en tenslotte Marlies Vollaers, psychologe en theologe, die 40 jaar ervaring heeft met de behandeling van o.a. terminale kankerpatiënten en zwaar psychische patiënten. Ze geeft vanuit haar praktijkervaring, waarin ze een holistische therapie hanteert, een realistisch inbreng over wat mogelijk is vanuit een andere insteek naar individu én samenleving!

De rode draad die ons samenbrengt is het vinden van een draagvlak voor een totaal andere benadering van de medische wetenschap voor zover het de gehele problematiek van levensbedreigende ziekten (zoals kanker) betreft. Ook is er de behoefte bij ons drieën een bijdrage te willen leveren aan een verandering in de samenleving, met als invalshoek ‘kanker’.

Eeuwigheid

Henk Trentelman heeft zijn vader, moeder, broer en zuster zien sterven aan kanker. Allen werden regulier behandeld en hadden door deze behandeling een slechte kwaliteit van leven, waarbij geen genezing plaatsvond. Dit was voor Henk de reden om niet te kiezen voor een dergelijke weg, ondanks het feit dat zijn chirurg indertijd tegen hem zei, dat zonder operatief ingrijpen hij nog slechts een half jaar te leven zou hebben. Henk ervaart zichzelf als een eeuwig wezen, waarbij de fase op aarde slechts een klein deel is van zijn bestaan. In wezen is het niet belangrijk of een mens 40 dan wel 80 jaar leeft, maar is essentieel dat hij bewust leeft, en streeft naar harmonie. En volgens Henk heeft dat alles te maken met Liefde. Het gaat om kwaliteit van leven, niet om kwantiteit. Weinig mensen zullen deze visie delen. In de medische wereld wordt gehandeld op basis van het denken dat ten koste van alles, zelfs de kwaliteit van leven, het leven moet worden verlengd. Daarom ondergaan wij zulke zware behandelingen als chemotherapie en bestraling, die ons lichaam en immuunsysteem nog verder aantasten en belasten. We worden gedreven door de angst voor de dood. De samenleving is niet klaar voor een pleidooi voor de eeuwigheid.

Waarom gaat dit artikel over kanker?

Kanker neemt in die zin een bijzondere plaats in, omdat het ons meer raakt dan de meeste andere ziekten. Tegelijk met de diagnose ‘kanker’ wordt men, hoewel niet altijd feitelijk, maar vaak wel in beleving, geconfronteerd met een doodsoordeel. Dat vraagt om begeleiding, behandeling en ondersteuning van een bijzondere inhoud en gehalte, waarbij ook ervaringsdeskundigen worden betrokken. Het verwerken van de ziekte en zijn gevolgen echter wordt extra moeilijk, omdat mensen worden afgeleid door de allesoverheersende behandeling. Kanker kan, volgens Henk, ontstaan omdat de harmonie met jezelf en de omgeving in hoge mate is verdwenen. Allerhande mechanismen in onszelf komen daardoor in werking. We worden veelvuldig gewaarschuwd, maar we luisteren niet naar onszelf of de signalen die het lichaam of het leven ons geven. We hebben die taal niet leren verstaan. Alleen een ramp, dit hoeft niet alleen kanker te zijn, kan ons naar onszelf terug brengen. Daarom heeft het geen zin om de ziekte (uitsluitend) te bestrijden met zware medicatie, want het haalt de oorzaak niet weg. De kans op recidive is dan levensgroot aanwezig. Het is wezenlijk voor onze gezondheid dat we in onszelf de binding met de natuur altijd in stand houden. Kanker zou je in dit verband ook kunnen zien als een herinneringsproces, een noodklok van de natuur.

Wie ben ik?

Ook bij Foekje Meijer-Linstra werd de gezondheid fundamenteel aangetast na het ondergaan van zowel inwendige als uitwendige radiotherapie als behandeling voor borstkanker. Voor haar is de kernvraag in de zoektocht naar haar gezondheid, die tien jaar duurde, de vraag ‘Wie ben ik?’ geweest. Alleen het antwoord op deze vraag kan ieder mens daadwerkelijk genezen. De weg naar genezing hangt af van een evenwichtige integratie van lichamelijke, emotionele, geestelijke en spirituele bewustzijnsniveaus. De mens heeft behoefte aan genezing op al deze gebieden. Op ieder niveau moeten we leren observeren, veranderen en aanvaarden. Als een mens kan zien door welke onbalans zijn ziekte is opgewekt, en de verschillende oorzaken met elkaar in verband kan brengen, is hij op weg om evenwicht te brengen in de verschillende krachten en staat hij toe de natuurlijke geneeskracht zijn werk te doen. We zijn de scheppers van onze eigen gezondheid , net zoals we de scheppers zijn van onze ziekten. Om gezond te worden en te blijven moeten we de wetten van het leven leren kennen en bereid zijn er naar te leven. Foekje heeft kanker en de daarop volgende periode van ziekte ervaren en doorleefd als een totaalproces, voor haar de enige weg naar heling. Gedurende de jaren die volgden op de operatie en bestraling zocht ze het antwoord op vele vragen: waarom heb ik het gekregen, waarom nu, waarom overkomt mij dit, hoe plaats ik het op de levensweg die ik tot nu toe heb afgelegd, zijn er emoties die ik niet heb geuit, waar zit pijn die ik nog niet heb verwerkt?

Blijdschap en vervulling

Marlies heeft zich in haar praktijk 40 jaar ingezet voor hoe behandeling van ernstige, levensbedreigende ziekte anders zou kunnen dan momenteel in de reguliere geneeskunde gebeurt. Ze heeft met haar therapiemethode opmerkelijke resultaten behaald bij mensen die daarvoor open stonden. Zij ziet kankerpatiënten niet als patiënt, maar als mensen die een bijzondere opdracht hebben. Zij begeleidt en ondersteunt mensen in het gaan van deze louteringsweg. Eerst gaat ze, in het geval van kanker, samen met haar cliënt kijken naar wat de oorzaak kan zijn voor het uitbarsten van het gezwel. Haar behandelmethode kent drie pijlers: ze praat met mensen over hoe ze hun lichaam gezond houden. Hoe gaan ze met voeding om en zou dit eventueel anders kunnen? Ten tweede gaat ze op zoek naar eventueel aanwezig problematiek die psychologisch of spiritueel van aard kan zijn, en tenslotte helpt ze mensen door hen energie te geven door middel van healing. Hierdoor wordt het lichaam in conditie gebracht om een eventuele behandeling aan te kunnen. Marlies werkt vanuit haar sterk ontwikkelde intuïtie. Ze voelt het aan wanneer iemand fysiek of geestelijk niet in orde is. De juiste woorden vallen haar binnen, en reikt daarmee datgene aan wat de ander nodig heeft. Een voorwaarde voor het volgen van de therapie bij Marlies is dat mensen blijdschap en vervulling zoeken in hun leven. Er wordt van hen gevraagd hun leven zo te organiseren dat ze blij kunnen zijn met een nieuwe dag. Dat is ieders persoonlijke verantwoordelijkheid. Het is echter haar ervaring dat de meeste mensen niet de definitieve stap zetten die nodig is, en dat is overgave. Dat is volgens haar de essentie van alles: je leven overgeven en vervolgens aanvaarden wat op je weg gebracht wordt. Dat schept de ruimte voor bijzondere ervaringen en gebeurtenissen op de weg van genezing.

Het belang van een goede begeleiding en vervullend leven

Het is heel belangrijk hoe men met zijn ziekte omgaat. Het proces van ‘zelfgenezing’, zo nieuw en onbekend in onze samenleving, kan alleen plaatsvinden als men daarin goed wordt begeleid. Als men zich in de crisis bevindt die een ziekte als kanker met zich meebrengt, kan men moeilijk de kracht vinden om dit zelf op te brengen. Niet alleen artsen en therapeuten, maar ook de naaste omgeving van degene die kanker heeft, spelen een rol in deze begeleiding. Er is een positieve voedingsbodem nodig en mensen die hierin een voorbeeldweg zijn gegaan.

Het is om die reden dat Foekje lezingen geeft over het thema ‘Gezond zijn als levenskunst’. Ze wil mensen wil laten beseffen dat het belangrijk is om je in gezonde tijden te verdiepen in wie je bent als mens. Wat is gezondheid? Wat is kanker eigenlijk en welke bijdrage kan iemand leveren om te voorkomen dat men kanker krijgt?

Vervullend leven is de ultieme genezende kracht in ons leven: het is wezenlijk dat een mens in zijn leven datgene doet waarvoor hij is geboren. In de huidige tijd doen dat maar heel weinig mensen. Mensen kiezen niet zelden een beroep vanwege zekerheid, de verdienste of de status die het oplevert. Je zou ze de moderne slaven van het materialisme kunnen noemen. De ketenen zitten niet om hun enkels, maar vertonen zich in de vorm van de 13e maand of de winstdeling. Aan de basis van een gezond en vreugdevol leven ligt dat mensen zichzelf zouden moeten afvragen: waartoe ben ik op aarde? Daar zal ieder voor zich antwoord op moeten geven. Wat je doet is niet belangrijk, als je je eigen missie maar vindt. Een mens moet zijn talent in bezit nemen.



Contact met God door naar binnen te gaan bij jezelf

Marlies vindt de meest belangrijke zin uit het boek van Henk Trentelman: ‘de mens heeft het contact met Grote Wijsheid verloren’. Een zin, ontleend aan het boek Bondgenoot van de arts Henk Fransen. De vraag die beantwoord zal moeten worden om een gezond leven te leiden, maar ook om een positieve verandering dan wel omwenteling in de wereld teweeg te brengen is: hoe brengen wij mensen weer in contact met Grote Wijsheid? We zijn vergeten dat we allemaal een stukje God zijn. Alles samen is de Kosmos. We horen allemaal samen te functioneren, maar de werkelijkheid is dat we ons hebben afgescheiden. We leven niet bewust, en zijn altijd bezig met het verleden of de toekomst. We zijn niet aanwezig in het nu-moment. Leven is observeren en echt contact maken. We identificeren ons met het lichaam, terwijl we ons meer zouden moeten verdiepen in de eeuwigheid. Onze ziel reist door de tijd en neemt zo nu en dan een lichaam aan. We maken, voordat we incarneren, bewust een keuze voor het leven dat we gaan leiden. Maar hoe meer we ons laten verleiden door niet-essentiële zaken, hoe meer we vergeten waarom we op aarde gekomen zijn. Veel mensen laten zich, door opvoeding, kerk of politiek een model aanreiken waar ze het de rest van hun leven mee doen, zonder zelf na te denken, vragen te stellen, te voelen en in het nu te zijn. De enige manier waarop God gekend kan worden, is door het naar binnen gaan bij jezelf. Het lijntje met God is niet voorbehouden aan een dominee, paus of goeroe. Iedereen dient daarin zijn eigen weg te zoeken, waarbij het niet de bedoeling is dat we een verharde individualistische maatschappij creëren, maar herkennen dat we samen één zijn.

We zullen op een ander bewustzijnsniveau moeten komen om als mensheid verder te komen. De essentie daarbij is dat we ons niet focussen op wat we willen bereiken, maar dat je jezelf moet zijn. Het scenario van ons leven is er niet voor niets. Leven in harmonie wil zeggen dat je je leven leeft langs de lijnen van je legende. Afwijken van die lijn geeft onbalans, en uiteindelijk ziekte.

Mooi en bewust leven

Genezen is een proces dat zich afspeelt op verschillende niveaus tegelijkertijd. Hierin is het contact met Grote Wijsheid van wezenlijk belang. Vanuit het grote geheel zoeken naar genezing maakt de weg vrij voor aanwijzingen die vanuit verschillende hoeken tot je kunnen komen. Of, zoals iemand die vriendschap had gesloten met zijn ziekte, zo mooi verwoordde: “Onderweg bloeien de mooiste bloemen, maak je de wonderbaarlijkste dingen mee, ontmoet je buitengewone mensen en is het leven daardoor heel intens”.

Door jezelf niet te ervaren als ziek, maar als iemand die onderweg is op een louteringsweg, is de situatie positiever, en geeft het ook de richting aan hoe je met de situatie om kunt gaan. Marlies wil mensen graag helpen mooi en bewust te leven. En dan leer je mensen dus ook op een goede manier dood te gaan. Dat is immers het enige wat zeker is in het leven op aarde: dat we ooit sterven. Uiteindelijk komen we als energie weer terug bij de Goddelijke energie. Op die manier gaan we ooit weer op in het geheel. Onze ziel maakt gebruik van een lichaam, omdat dit het mogelijk maakt te leren op aarde. Zonder lichaam zou het leerproces veel trager verlopen.

Ieder mens heeft ergens de wens om een taak te hebben op aarde. Als hij die weg niet volgt, vervalt hij in futiliteiten. Door steeds bewuster te leven zullen we weer terug bij onszelf komen. Vanuit de vrije wil kan een mens spiritueel groeien. Dit betekent echter ook dat mensen die niet spiritueel gegroeid zijn, zich op verschillende manier ten koste van andere mensen kunnen manifesteren. Denk daarbij bijvoorbeeld aan kindermisbruik. Het ego van de mens is geneigd tot mateloosheid. Feit is, dat het ego nooit bevredigd raakt. Uiteindelijk is dat leven zonder doel, want voor het ego is het nooit genoeg. Omdat ieder mens op aarde in harmonie en liefde mag bestaan, zullen mensen die meer bewust leven, anderen helpen, onderwijzen en ondersteunen op de weg van spirituele groei.

Bijdrage aan een grotere bewustwording

De intentie voor dit artikel is de wens en behoefte van de schrijvers een bijdrage te leveren aan een grotere bewustwording. Mensen moeten daar blijkbaar toe gemotiveerd worden. Hoe vind je de eerste stappen op die weg? Blijkbaar moet er een reden zijn om daartoe gemotiveerd te raken. Feit is dat angst en pijn mensen in beweging zetten. Henk Trentelman had naar aanleiding van zijn boek ‘Voor en na de diagnose’ een televisie interview bij het programma Goedemorgen Nederland. Niet alleen kreeg hij 1500 e-mails naar aanleiding van deze uitzending, in de dagen daarop bezochten 35.000 mensen zijn website. Blijkbaar is er bij mensen met kanker een geweldige behoefte om daarover te lezen en te leren wat betreft de menselijke kant van het verhaal. De meeste mensen willen echter niet horen dat ze een bijdrage hebben geleverd aan hun eigen ziekte, waarschijnlijk omdat dit moeilijk te verdragen is. Dat wil niet zeggen dat het niet gezegd mag worden. Het moet misschien juist wél gezegd worden.

Een andere benadering van ziekte

Dit artikel wil van harte pleiten voor een andere benadering van ziekte, een omslag in denken en voelen. De medische wetenschap zou zich kunnen gaan realiseren dat een mens meer is dan alleen een lichaam, maar vanuit de geest en de ziel over ongekende krachten en mogelijkheden kan beschikken. Daarom moet de diagnose met de nodige voorzichtigheid worden uitgesproken en moeten er geen uitspraken worden gedaan over een eventuele levensduur. Daarnaast zou de medische stand zich op de hoogte kunnen stellen van andere genezingsmethoden en zich in geweten afvragen of de huidige gehanteerde technieken als operatie, chemokuur of bestraling wel de meest juiste zijn gebleken. Dan kan de betrokkene een eigen oordeel vormen en tot een besluit komen. Daar het niet moet gaan over symptoombestrijding, maar om heling van de oorzaak, dient die ook op psychisch en spiritueel gebied duidelijk te worden en te zijn.

Gedacht daarbij wordt met name aan situaties waarin het vrijwel zeker is, dat psychische oorzaken en/of stress een grote rol hebben gespeeld bij de diskwaliteit van het immuunsysteem en de ontwikkeling van het type kanker.

Het begeleiden van iemand die de diagnose ‘kanker’ heeft gekregen door een onafhankelijke kankeradviseur, een ervaringsdeskundige, is sterk aan te bevelen. Deze holistische kankerconsultant, die zelf geen therapie geeft, kan de ‘beginnende patiënt’ op objectieve wijze adviseren over reguliere en alternatieve therapieën. Daarbij is de wens van de zieke mens uiteraard doorslaggevend. Nooit en te nimmer mag iemand geforceerd worden tot een behandeling waar men niet achter kan staan.